Hükümdara saygı erdemdir

/* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:”Normal Tablo”; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-parent:””; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin:0cm; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:10.0pt; font-family:”Times New Roman”; mso-ansi-language:#0400; mso-fareast-language:#0400; mso-bidi-language:#0400;}

otag.jpg

Yazlıkçılardan kalma bitli bir kamp çadırı bulmuşlar padişah  çadırı diye bize gösteriyorlar.. Arkadaşım, kalk git bak “otağ-ı humayun” nasıl olur ? öğren, İstanbul’da Harbiye’deki Askerî Müze’de mükemmel örnekleri var, iyi  korunmuş, eskiyen, çürüyen yerleri yamalanmış, onarım görmüş.. Koca bir Osmanlı Hükündarı’nın seferde ve savaşta içinde oturacağı, harp meclisi kuracağı çadır, oksijen çadırı mıdır ?

Muhteşem yüzyıl filmi ile ara sıra ilgileniyorum. O da vazife gereği, madem ki halkım ilgilendi, ben de yazar olarak peşine düşmeliyim diyorum. Ama her defasında yürek büken eksilik ve yanlışlıklara rastlıyorum.

kankisa.jpgFilmde Kanuni tasviri defalarca açık başlı görülüyor. Bu vahim bir yanlışlıktır. Hiç bir Osmanlı sultanı haremde dahi olsa açık başla gezemez. Açık baş matem işaretidir. Devlet törenlerinde padişah cenazelerinde matem havası açık başla ifade edilir. Paşaların ve devlet  büyüklerinin sikkesiz, sarıksız kavuksuz, mücevvezesiz dolaşması derin bir matemin göstergesidir. Daha da ilerisi var: O zaman da devlet büyükleri kaftanlarını çıkarır ters yüz edip öyle giyerlerdi.

Bu filmde tavuk kümesi gibi gösterilen “Harem” de “sümbül ağa” adını taşıyan erkek sesli bir harem ağası var. Tarih bilgisi ve neş’esi yerli yerinde olan her fert bilir ki harem ağaları hadım edilmiş olup sesleri “incelmiş, kadın sesine yaklaşmış” kişilerdir. Bunun örnekleri, eskiden dünyanın başka yerlerindeki saraylarda da görülmekteydi…

acik-bas-en-iyi.jpgEn basit tarih bilgilerinden dahi yoksun olan bu kahve dedikodusu gibi filmi, kimlerin yaptığını ? da merak etmiyorum, belki sinema gereği bazı şeyleri değiştirmiş olabilirler, fakat yazık oluyor.. Çoluk çocuğun aklına yanlış şeyler giriyor. Fikirlerde  sapkınlık oluyor. Saçları dökülmüş, göğsü kıllı bir hakan görüntüsü tarihe gölge düşürür, şanlı bir hükümdarın şerefini lekeler. Ulusun ebedî gururu olan o “Muhteşem Süleyman’ı film çevireceğim diye muharrem yobazı gibi üryan göstermeye ne hakkınız var ? Siz söylermisiniz Allah aşkına neyin peşindesiniz ?

pirsi.pngHan kapıcısına benzer yaşlı bir adam bulmuşlar, ona da “Piri Paşa” demişler . Bakılacak bir resim değil. Yavuz ve Kanuni gibi iki büyük hükümdara sadrazamlık yapmış ve başını vermeden emekliye ayrılmış eşi ender görülen devlet adamı Sadrazam’lardan Piri Mehmet Paşa’ya yakışacak adam gibi bir aktör bulunamaz mıydı. ?

Yavuz Sultan Selim bir ara Piri paşaya pek dik bakmış. Paşa gözleri yerde – Sultanım bir gün katlime ferman vereceğinizi biliyorum, şunu bir an önce irade etseniz de korkudan her gün ölmekten kurtulsam.. demiş. Yavuz kahkaha ile gülmüş – Paşa, Paşa aklımdan geçmiyor değil, ama yerine koyacak adam bulamıyorum.. İnsanı oğlunun yeryüzünde tek güvencesi yerine konacak adam bulunmayışı değil midir, değerli dostlar ! 

Padişahlarda, hükümdarlarda Devlet ciddiyetinden ve aile bağından gelen asil tavırlar vardır. Konuşurken, yürürken, otururken, düşünürken asil ve tumturaklı haller gösterirler. Yabancı elçilerin raporlarına göre bu haller gizemli ve ürperticidir. Bu yüzden asırlarca hükümdarların yüzüne bakmak yasak edilmiştir. Hakimane, otorite sahibi, domates-ciftci.jpgDevletlû tavrı şanlı vezirler de vardı. Saygıyı ve protokolü bozmadan Hükümdar önünde asaletli davranan vezirler tarihte isim bırakmıştır. Filmde gördüğümüz gibi pazarda domates satan esnaf kılıklı vezir olmaz.

Osmanlı Saray ve devlet protokolünde her hareket alkışlarla karşılanırdı, asırlar içinde alkışta aşırı bir hassasiyet ve gelenek oluşmuştu. Padişahın bizzat kendisi, yakınları, saray halkı devamlı alkışlanırdı. Bu filmde böyle bir geleneğin en ufak işareti yok. Senarist bilmiyor veya unutmuş.

Bana  sorulacak olursa adı geçen film, heba edilmiş bir emektir. Kaçırılmış bir fırsattır. Tarihi konuları ele alan film yapmak zor bir iştir. Önce dekoru kuramazsınız. Yüzlerce figüran bulmak, eğitmek, devrine göre giydirmek gerekir. Anlatılan çağın iç diş yaşam biçim ve gereçlerini çok iyi inceleyip sağlamak gerekir. Oysa ki bizim “Muhteşem” filmde Cıhan padişahının erkek sesli tek bir harem ağası ve üç dört kişiden ibaret Saray erkanı , beş altı kişilik Yeniçeri ordusu var..

10command56.jpgTarihi filmlerin sinema tarihindeki en usta ismi Cecil Belount de Mille’dir. The Ten Commandments (1956), Cleopatra (1934), ve The Greatest Show on Earth (1952)gibi belleklerden silinmemiş büyük tarihi filmlerin tek ismi Cecil B. Mille ancak böyle iddialı bir film yapabilirdi.

Kanuni, Türk ulusunun kaderini ve aynı ölçüde dünya tarihinin akışını değiştirmiş bir ulu hakandır. Bilge bir hükümdardır. Çağının en ileri devlet ve toplum önderidir. Şu şiir onundur;

“Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cıhanda bir nefes sıhhat gibi”

kanu.jpgSağlığın bir “nefes”inin dahi devlete eşit olduğunu bir hükümdar söylüyor. Mohaç muharebesinde zırhını giymiş şekilde at üstünde savaşı gözlerken göğsüne Macar okları isabet eden gazi kumandan.

Yine bir sefer  sırasında, savaş meydanında, Zigetvar’da şehit olan ve cenazesi İstanbul’a kırkbeş günde gelen bu büyük insanı, şu anda Anadolu’da yaşayan bizler, derin bir saygı ve şükranla anmalıyız.

Bu yüce sultan’ın hayatını ve önderlik öyküsünü film yapmaya kalkışsak da “korkudan titremeliyiz”  Geçmiş asırlarda yaşamış ve ulusuna hizmet etmiş büyük insanları anmak büyük uluslar için kadirşinaslıktır. Hükümdara saygı erdemdir.

Bu yazı Baş Yazı kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.
  • Mehmet

    Tebrik ederim yazdıklarınızın tümüne katılıyorum. Ama ne yazıkki bunu ülkemizde insanlara anlatamıyoruz. Anlatmaya kalkıncada ve şikayet ettiğimizi dile getirince insanlar gülüp geçiyor.
    Malum Burası Modern Türkiye Artık.

  • Barış Akgün

    Hocam yazdıklarınız cok doğruda dinleyen kim bu film gerceği hiç yansıtmıyor diyenleri prof efendi ve yanındaki bayan yobaz diye tabir ettiler muhteşem süleymeni keraneci süleymana cevirdiler mutlulardır artık.

  • Ne yazık ki ülkede pek çok genç bir “halife” olan Sultan Süleymanı karıları bir yere kapatıp her gece birini seçen serseri bir kişi olarak tanıyacak. Filmde devlet reisi bir Hükümdardan bahsedildiğini dahi anlamayacak. Süslü elbiseler giymiş, lüks yerlerde oturan zengin bir adam sanacak. Bir ülkenin tarihine, kültürüne, geçmişine bu kadar hakaret edildiği, mazi’nin bu kadar aşşağılandığı ve yok sayıldığı görülmüş müdür ? Ülkenin kültür hayatında derin bir yara açan bu filmi yapanların vicdanlarında hiç mi hiç asalete yakın bir çizgi izi yok, aralarında hiç olmazsa içinden “olmadı..” diyecek bir Tanrı kulu yok mu ? Utanmadan gazetelerde boy gösteriyorlar. Ben böyle bir filmde yapımcı, rejisör değil, ışık tutucu bile olmayı haysiyetime yediremem. Şerefsizliktir. Alçaklıktır. Padişahı hasekisi ile sevişirken gösteren sahneleri çekmeye zorlanan bir kameraman olsam ellerim yanar kamera tutamam. Padişahları rezil etmeyi siyasi sermaye sayan şanlı Cumhuriyet kültürümüzün bu gün ulaştığı noktaya bakınız. Çağın “kasaba” kökenli iktidarı da ele güne karşı “demokrasi” şov’u yapacağım diye sesini çıkarmıyor. Yazıklar olsun bu adamlara, yazıklar olsun bu zamanın insanına .. İnşallah bu mendebur ve menhus iş bir an önce.. unutulur gider.Yara sarılır.

  • Yahya Erdem

    Nezih bey, hay Allah razı olsun. Yazınız ve yorumunuz için.

  • İlhan ÖDEN

    Hocam,en ince detaylara kadar herşeyi çok güzel anlatmışsınız.
    Çoğunu meraklı ve okumayı,araştırmayı seven biri olduğum halde şimdi sizden öğrendim.Çok teşekkür ederim.
    Bunları yeni öğrenmem bede hiç eziklik yapmadı çünki biliyorum ki,mesleği “Tarih öğretmek” olan kişilerin çoğu benden de daha kötü durumda..
    Asıl söylemek istediklerime gelince..
    Hocam,halkımız bu kadar bilgisiz,önüne her konulanı izlediği sürece bunları düzeltmenin mümkünü yok.
    Vatandaşlarımız,Kıbrıs’ın,Japonya’nın nerede olduğunu dahi bilmez hatta Tayyip Erdoğan’ı cumhurbaşkanı sanarken..
    Günlük yaşam mücadelesi içinde karnını doyurmaktan başka bir şey düşünemez haldeyken,ne desek,ne yapsak boş..
    Önce vatandaş uyanacak,öğrenecek ve önüne her konulanı yemeyecek.
    Yoksa ne desek boş…

  • Adil Bora

    – Işık çok netlik fazla: Tarih filmi bu kadar net bu kadar renkli yansıtılırsa ekrana, firesi de bir o kadar cok olur. Planlar ve Kadraj kötü – Kostümler berbat, dekor içler acısı, çadır yazlıkçı çadırı, gemi havaya girdi kova ile üzerlerine su attılar, kötü bir ilkokul müsameresi gibi ancak -Casting/oyuncu seçimi felaket, Piri Paşa ikinci baharda kebapçıyı oynadı halen o rolden kurtulamamış. Kebapçı ezik Piri paşa olmuş – Oyunculuk kötü. Kanuni’yi oynayan Halit Ergenç eşini döven kötü koca havasından çıkamamış. Kaşı gözü ayrı oynuyor. İmali imali laflar söyleyip gerdan kırıyor. – Vezirler içler acısı halde asaletten eser yok hiçbirinde – Nispeten bir iyi oyuncu var içlerinde o da Matrakçı Nasuh rolunu oynayan sanatçı – Adı Muhteşem Yüzyıl olan bir filmin tuzagına duşmemek mumkun mu, izleyip izleyip yüreğimize diken batmış gibi oluyoruz. Rahatsız olup oyunculara acımaktan, yahu o oyle mi yapılır, o oyle mi olur demekten izlemek mümkün değil. Akıllara zarar. – Sanırım ilk başlarken sürekli haremde dönüp dolaşacak konular ile erotizmi yuksek tutacaklardı. Gürültü kopunca o meseleden de rating yapamadilar dımdızlak ortada kaldilar. Garabet yapımı belki de başlangıç kadrosu terketti, zira iyileseceğine giderek daha kötüye gidiyor.

  • üsküdar,lı mithat

    istanbul payitaht dersaadet saray medrese külliye kültür başkenti aysofya hilafet halife globalleşme borsa göksu yalılar rezidanslar ahde vefa toki iletişim mektup euro dolar şimdide medreseleri restore ediyorlar seçim varya ALLAH daha kötü senaryolardan esirgesin imlamı hoşgörün saygılar,

  • Nuran çolak

    ALLAH Razı olsun çok değerli hocam.yazınızda yorumunuzda harika kime sorsak benim gibi biz izlemiyoruz diyorlar kimler izliyor bu reytingler nasıl oluyor anlamışdeğilim evet devletde oypeşinde suskun rabbim hidayet doğruyu görebilmeyi nasib etsin amin…

  • Murat Ekmen

    Değerli hocam,
    yüreğinize kalemenize sağlık,
    en kısa zamanda sizi ziyaret etmek istiyorum
    izniniz olursa.

  • hislerime tercuman oldunuz 11 yaşında bir kızım var sınıfta bütün arkadaşları seyrediyormuş fakat ben izin vermedim çünki tamamen saçma sapan bir tane elle tutulur doğru bir kare göremedim ben seyretmiyorum ,ne acıdırki sınıfın türkçe öğretmeni çocuklara seyretmelerini tavsiye etmiş,bu okul özel bir okul izmirin saygın okullarından biri sözüm ona.ben çocuğuma osmanlıyı öcü gibi göstermeyen bir tarih eğitimi aldıramayacağım endişesini sizinle paylaşmak isterim .SAYGILARIMLA.