Nefsi Emmare Gemisi

72282.jpg  

Sabah treni beni öğle üzeri Haydarpaşa’ya indirdi. İskele’de gemi var, bindik. –Karaköy diye bağırıyorlar, halbuki gemi’nin burnu Karaköy’e değil de Kadıköy’e baktığı için bazı yolcular –Bu Karaköy’e mi gidiyor ? diye soruyorlar, Kapıları açan iskele memuru  –Önce  Kadıköy’e sonra Karaköy’e gidecek, diye sinirli sinirli anlatmaya çalışıyor. Anlamıyorlar… yürüyüp gidiyorlar, arkadan gelenler yine aynı şeyi soruyor… Adamı kenara çektim –Bak  kardeşim dedim, ben bu  Kadıköy’de elli dört yıl oturdum, hiçbir idare, Karaköy’den kalkıp Kadıköy’e gelen, sonra geri dönen vapur; yolun yarısındaki Haydarpaşa iskelesine gelirken mi uğrasın ? dönerken mi uğrasın ? sorununu halledemedi.

 

Beşer onar yıl ara ile öncekinin tersi yapıldı, şimdi birkaç yıldır “önce Haydarpaşa’ya uğrasın sonra Kadıköy’e gitsin” siyaseti uygulanıyor, Gelecek yıl değişecek, vapurlar önce Kadıköy’e gidecek dönerken Haydarpaşa’ya uğrayacak, sonra yine değişecek, kendini sıkma, gülüver gitsin… Ne kendini üz, ne vatandaşı, bunlar İstanbul’un denizli karalı yaşamının çapakları… İstanbul’un yönetimi bir gün İstanbullu’ların eline geçerse düzelir.

 

foto-11.jpg

Gemi az sonra çımayı çözüp Kadıköy’e doğru süzüldü. İskeleye yanaşınca önceki izahatı umursamayan bir kısım yolcular sordular:

–Burası Karaköy mü ?

–Hayır…Kadıköy.

–Biraz önce Karaköy dediler ya…

–O  sonraki iskele… burası Kadıköy. Haydi bir kavga da burada… Bazı yaşlı yolcular Anadolu’dan gelen ve belki de ilk defa deniz gören; ne Karaköy’ü, ne Kadıköy’ü bilmeyen ve vapuru otobüs zanneden yolculara işi anlatmaya çalışırken ortada dolaşan gazozcudan bir liraya bir şişe portakal suyu alıp içtim. Vapur yeniden denize açıldı.

 

Birkaç dakika sonra gemi Karaköy iskelesine yanaşmak üzere sahile yaklaşırken rıhtımda sıra dağlar gibi dizilmiş “turis” gemileri gözüme çarptı. Ama Allahım! Belgrad kalesine benzer gemiler, bir tanesinin boyu Galata kulesini geçiyor, gökdelen gibi gemi. Kat kat say bitmiyor. Şekli uğursuz, estetiği bozuk, salınımı düzensiz. Gemi değil su aygırı…O mubarek hayvan bile bundan daha yakışıklı. Limanı kirletiyor. Bu nasıl dik duruyor ? Rüzgar kuvvetlense yan yatacak. Ne direği var, ne bacası. Deniz üzerinde bir ucube, altındaki bin çeşit mahlukatın en çelimsizinden daha şekilsiz. Bunun çalışan kalabalığı Anadolu’da bir vilayet eder. Aşçıbaşı kaptandan daha kıdemli olmalı ki, onca  halklı doyursun…

dsc00432.JPGdsc00444.JPGdsc00448.JPG

Gemimiz halatı bağladığında rıhtımda duran en öndeki gemiye bir göz attım, gördüğüme inanamadım. Geminin burnuna bir çift dudak resmi yapmışlar… Tekrar tekrar baktım… Evet ! bir çift dudak; yanlış değil. Önce uzaktan resmini çektim sonra rıhtımda yürüyüp  yanına kadar yaklaştım. Dudağın dibine vardım, oradakilere sordum –Bu ne resmi ? Hepsi baktı –Dudak dediler.

 

Düşümdüm bunlar fuhuş gemisi, tabii ki önünde dudak resmi olacak, Akşam dönerken olayı öğrenen Zeyrekli Ertuğrul dedi ki: –Bunun arkasında yakışan bir resim daha olmalı… Utancımdan gidip bakamadım. Dostlar ! şaşılacak bir şey yok. Kuzey’den Güney’e, Doğu’dan Batı’ya tüm çevremiz fuhuş gemileri ile dolu. Her yer fuhuş kaynıyor. Fuhuş, bu yörede yaygın ve saygın bir endüstri oldu. Avrupa’nın tüm orta yaşlı, işin sonuna gelmiş, gözleri süzgün, bacakları düzgün, neş’esi yerinde, parası cebinde aygın ve baygın madamaları, şen dulları durmadan  Türkiye’nin Güney sahillerine, kelebek avlar gibi jigolo avına geliyorlar.Jigolo safarisi, cazibesine dayanılmaz av partisi

 

Onların ardından her yıl “Büyük Türk Jigoloları” sahillere akın ediyor. Hürriyet gazetesi, ünü cıhanı sarmış, bir Türk jigolosunun anılarını yayınladı. İşin bir başka acıklı yönü de alnımızın akı gibi tertemiz maaşlarımız, bu yıllarda  içine fuhuş parası karışmış bütçelerden ödeniyor.

 

Geminin yanından ayrılıp Yer altı Camii’ne doğru yürüdüm. Camiin önündeki, parkta saçı sakalı karışmış kimsesiz bir vatandaş tahta sıranın üzerinde uyuyordu. Yüzünde huzur ve mutluluk sezdim, fuhuş gemisine girse bu kadar rahat olmayabilirdi, üstelik o gemi onu kirletirdi. Şerefli bir adam olduğunu düşündüm.

 

İkindi ezanına az bir zaman vardı, Camiye girdim doğruca Süfyan ibni Übeyne’nin yanına… Bu zat eski adıyla “Kurşunlu Mahzen” denen bu Camide yatan üç Sahabe’den biridir, merkad-i mubarekeleri  Deniz yönünden girildikte sol tarafa rastlıyor. Cami’ye bitişik kubbeli ayrı bir türbesi, sandukası ve su kuyusu var. Son zamanda tamir ettiler, temiz ve bakımlı. Sahabeler’le ilgili ve bazı mukaddes emanetlerin resimlerini duvarlara asmış, bilgi vermişler. Burası küçük bir “Sahabe Müzesi” olmuş.

 

Ziyaretten sonra biraz daha kaldım. Her şey çok iyi, her yer çok temiz  ama sandukanın üzerine şekilsiz bir cam bölme yapılmış, biraz mobilyacı dükkanına benziyor. Böyle nâzik yerlere fazla dokunmaya gelmiyor. Eski harap ve loş ışıklı zamanını heyecanla hatırladım. Başta Sahabenin parlayan yıldızı Eyyüb’ül Ensarî olmak üzere İstanbul’da yatan 28 kutlu Sahabenin her biri için vaktiyle ismi bilinmez bir şair dörtlükler hazırlamış, Hz. Süfyan ibni, Übeyne için söylenen dörtlük şöyle:

 

                                     “Cürm-ü isyanla deyre

                                       Aman Süfyan bin Ubeyne
                                      
Bunca hattım germâbına
                                       Şefaate ir gör bizi

 

dsc00461.JPGdsc00462.JPG

Yer altı Camiinde yatan diğer iki SahabeAmr ibn ül As” ve “Vehb ibni Huşeyre”. İlki için söylenen dörtlük şu:

 

                                       Galata fâtihleri eşhas
                                       
Ya hazreti Amr ibn ül As

                                         Kurşunlu Mahzen sizlere has

                                         Şefaate irgör bizi

 

Vehb ibni Huşeyre için ise meçhul şair şunları söylemiş:

                                        Bais oldun nice hayre
                                          
Dâhilek Vehb ibni Hüşeyre
                                         
Bizi muhtaç etme gayre
                                         
Şefaate irgör bizi

İslam’ın büyük ismi müceddid-i elf-i sâni Hz. İmam Rabbani’ye Sahabeleri sormuşlar. Hz. şöyle cevap vermiş: “Siz onları görseydiniz, deli derdiniz, onlar sizi  görseydi, size Müslüman demezlerdi” İstanbul’daki Sahabeler  hakkında uzun yıllar önce hazırladığım bir kitaba, fakir acizâne şu hükümleri eklemiştim: “Bütün insanlık tarihinde Eshab-ı kiram kadar muazzez, yüksek, nâzik, edepli, kahraman, vefalı, dürüst ve kâmil bir topluluk görülmemiştir.”  

hafz_ali_skdarl.jpg

Yer altı Camii ziyaretini, bu makamda altmış dört yıl hizmet eden Hocam, üstadım, efendim, Üsküdarlı Ali Efendi’nin temiz ruhuna Fatihalar göndererek bitirdim. Nur içinde yatsın. Sordum, bilen kalmamış. Nasıl kalsın ki ? Hoca göçeli otuz iki yıl oldu.

 

Kurşunlu Mahzenden çıkarken Deniz kapısını değil, Necati Bey Caddesi, tarafındaki kapıyı tercih ettim. “fuhuş gemisini” tekrar görmemek için… İnşallah palamarı toplayıp gitmiştir. O mendebur “nefsi emmare gemisi bu makamın yanına yakışmıyordu.

 

İstanbul’daki diğer sahabeler hakkında bilgi almak isteyenler, Hocam rahmetli Prof. Süheyl Ünver’in Ayvansaraylı Hüseyin Efendi Mecmuasına dayanarak kaleme aldığı ve 1953’te yayınlanan “İstanbul’da Sahabe Kabirleri” başlıklı kitabına müracaat edebilirler.  

Bu yazı Kaptanın seyir defteri kategorisine gönderilmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.
  • Sule

    Hocam,

    Gerek Eyup Sultan’da gerekse Yeralti Camii’nde ornegini gordugumuz Islam ehlinin, sahabenin makamlarinin olmadik yerlerde ve olmadik mimariyle karsi karsiya kalmasi uzucu. Buna benzer baska sahabe kabirleri var mi Istanbul’da afedersiniz ve tovbe hasa “ayak altinda” kalan… Bu tam anlamiyla kulturu de ayaklar altina almak, degerlerii… Bunun kimse farkinda degil mi? Allah’tan Mehmed Emin Tokadi Hz. Aziz Mahmud Hudayi Hz. ve dahi Hz. Yusa bu “cefadan” konumlari itibariyle kurtulmus….

  • dr.abdullah uysal

    “maktul şairler” isimli kitabın473, sayfasında yeraltı camiindeki sahabi kabirlerini”bahir” mahlası ile şiirler yazan1765 de midiilye sürgün edilip orada idam edilen sadrazam köse mustafa paşanın -şeyh muratzade mehmed efendinin irşadı ile- buldurup ihya eddiği bilgisi mevcut…

  • Eski esnafa sorsanız bilirlerdi Üsküdarlı Ali Efendi’yi. Bir daha yolunuz düşerse Ağaç Tulumba Sokak’ta (Kemankeş Kara Mustafa Paşa Camii’nin paralel sokağında, katlı otoparkın karşısında) Batur Kırtasiye’ye uğrayın… Oralarda daha eski esnaf bulmanız zordur.